Alternatywa pedagogiczna w teorii wychowania estetycznego Ireny Wojnar
2023, 68, Numer 1
Data publikacji
Model publikowania
Rodzaj licencji
Dziedzina
Dyscyplina
Klasyfikacja
Język publikacji
Abstrakt
The aim of the article is to present the pedagogical thought of Irena Wojnar, the creator of the theory of aesthetic education, which was a specific pedagogical alternative of the second half of the 20th century. From the 1970s onwards Wojnar started to propose art as an educational tool, and in this way she opposed to the “traditional” approach to education. She claimed that education should be identified with a conscious process of self-development. She believed that apart from acquiring knowledge, it is important to develop such human dispositions as imagination, sensitivity, empathy, creativity, the activation of which contributes to the integrated growth of human personality. Wojnar pointed out that art should be treated as a remedy for the technicalised, conformist and inhuman civilisation, art should be treated as a model of human functioning in the world. Wojnar postulated a new, humanistic dimension of education, in which there is a space for upbringing leading to creative, responsible humanity. The article presents the main assumptions of the theory and ideas of aesthetic self-knowledge in the context of understanding the world and caring for its future. The paper also discusses activities aimed at the application of the theory of aesthetic education in educational practice during long-term courses for teachers. The paper is based on biographical research, analysis of source materials and the author’s own memories related to Professor Irena Wojnar.
Słowa kluczowe:
T_JOURNAL_ARTICLE_BLOCK_BIBLIOGRAPHY_DEFAULT_TITLE
Pankowska, K. (2004). Wywiad z Profesor Ireną Wojnar. W: J. Kamińska (red.), Wydział Pedagogiczny Uniwersytetu Warszawskiego. Jubileusz pięćdziesięciolecia (s. 99−119). Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.
Pankowska, K. (2009). Profesor Irena Wojnar. Biuletyn Polskiego Towarzystwa Estetycznego, 14, 1−3.
Pankowska, K. (2017). Teoria wychowania estetycznego – prekursorzy i twórcy. Kwartalnik Pedagogiczny, 3, 41−55. https://doi.org/10.5604/01.3001.0010.8401
Pankowska, K. (red.). (2010). Sztuka i wychowanie. Współczesne problemy edukacji estetycznej. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie Żak.
Read, H. (1976). Wychowanie przez sztukę. Wrocław: Ossolineum.
Szuman, S. (1962). O sztuce i wychowaniu estetycznym. Warszawa: Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych.
Wojnar, I. (1964). Estetyka i wychowanie. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Wojnar, I. (1968). Nauczyciel i wychowanie estetyczne. Warszawa: Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych.
Wojnar, I. (1976a). Teoria wychowania estetycznego. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Wojnar, I. (1976b). Wizja człowieka uskrzydlonego. W: H. Read, Wychowanie przez sztukę (s. V-LIII). Wrocław: Ossolineum.
Wojnar, I. (1982). Estetyczna samowiedza człowieka. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Wojnar, I. (1984). Sztuka jako podręcznik życia. Warszawa: Nasza Księgarnia.
Wojnar, I. (2000). Humanistyczne intencje edukacji. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie Żak.
Wojnar, I. (2007). O edukacji estetycznej – głos pedagoga humanisty. W: K. Wilkoszewska (red.), Wizje i rewizje. Wielka księga estetyki w Polsce, (s. 871−875). Kraków: Universitas.
Wojnar, I., Pielasińska, W. (red.). (1990). Wychowanie estetyczne młodego pokolenia – polska koncepcja i doświadczenia. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.
Wojnar, I., Witalewska, H., Lipowski, M. (2009). O humanistyczną wrażliwość nauczycieli. Propozycje i przypomnienia. Kielce: Wydawnictwo Pedagogiczne ZNP.