Macierzyństwo w obliczu niepełnosprawności intelektualnej dziecka
2024, 69, Numer 1
Data publikacji
Model publikowania
Rodzaj licencji
Dziedzina
Dyscyplina
Klasyfikacja
Język publikacji
Abstrakt
The aim of this article is to explore the situation of women who are mothers of children with intellectual disability. The following issues were analysed: the birth of the child and the accompanying emotions, the support received by the women surveyed, the difficulties experienced by mothers after receiving a diagnosis of their child’s intellectual disability, and their satisfaction with life. The study used a diagnostic survey method; the research technique was a questionnaire. The study group consisted of 35 mothers of children with mild and moderate intellectual disabilities. The research has shown that it is important to develop knowledge of motherhood in the face of a child’s intellectual disability in order to understand women’s reactions in their relationships with professionals, as well as to skillfully support women – both by those closest to them and by their social environment. It is also important to focus on respite care for women who devote their full time and energy to caring for and bringing up their offspring. This provides them with an opportunity to regenerate, rest and return to pursuing their passions. Ongoing research indicates the need to combine theoretical and practical knowledge and the relevance of supporting mothers of children with intellectual disabilities in different areas.
Słowa kluczowe:
T_JOURNAL_ARTICLE_BLOCK_BIBLIOGRAPHY_DEFAULT_TITLE
Abbas, Q., Feroz, R., Alyana, S. (2016). Determinants of psycholocigal weelbeing in mothers of children with intellectual disability. Pakistan Journal of Clinical Psychology, 15, 1, 61−75.
Aksamit, D., Kruś-Kubaszewska, K. (2021). Trudne drogi adaptacji matek do głębokiej niepełnosprawności intelektualnej dziecka. Szkoła Specjalna, 1, 39−54. https://doi.org/10.5604/01.3001.0014.8060
Babbie, E. (2004). Badania społeczne w praktyce. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Bakiera, L., Stelter, Ż. (2010). Rodzicielstwo z perspektywy rodziców dziecka pełnosprawnego i niepełnosprawnego intelektualnie. Roczniki Socjologii Rodziny, t. 20, 131−151.
Banasiak, A., Adamus, A. (2018). Wizja dorosłości dzieci z niepełnosprawnością w percepcji ich matek. Pedagogika, t. 27, 2, 295−308. https://doi.org/10.16926/p.2018.27.58
Barłóg, K. (2017). Poczucie sensu życia rodzin z dzieckiem z niepełnosprawnością intelektualną. Kultura - Przemiany - Edukacja, t. 5, 255−266. https://doi.org/10.15584/kpe.2017.5.15
Bilewicz, M. (2018). Wsparcie informacyjne rodziców w momencie otrzymania diagnozy o niepełnosprawności dziecka. Niepełnosprawność. Dyskursy Pedagogiki Specjalnej, 30, 150−162. https://doi.org/10.4467/25439561.NP.18.021.9859
Bujak, E. (2013). Zjawisko zespołu wypalania się sił u matek dzieci niepełnosprawnych. Rozprawy Społeczne, t. 7, 2, 112−125.
Byra, S., Parchomiuk, M. (2018). Resilience a strategie radzenia sobie z problemami u matek dzieci z niepełnosprawnością. Niepełnosprawność. Dyskursy Pedagogiki Specjalnej, 31, 24−41. https://doi.org/10.4467/25439561.NP.18.040.10440
Farnicka, M. (2011). Wyzwania stojące przed rodziną w sytuacji rozpoznania niepełnosprawności u dziecka. Niepełnosprawność, 6, 18−33.
Glac, I. (2021). Opieka wytchnieniowa jako odpowiedź na potrzeby rodzin dzieci z niepełnosprawnościami. Pedagogika społeczna, 1−2, 167−185.
Gładyszewska-Cylulko, J. (2016). Relacja rodzic-specjalista w kontekście psychologicznych następstw błędów popełnianych podczas informowania rodziców o wykryciu zaburzeń rozwoju dziecka. Psychiatria i Psychologia Kliniczna, 16(4), 256−261. https://doi.org/10.15557/PiPK.2016.0034
Jazłowska, A., Przybyła-Basista, H. (2019). Doświadczanie stresu i odnajdywanie pozytywnych aspektów rodzicielstwa w kontekście wychowywania dziecka z niepełnosprawnością intelektualną. Dziecko Krzywdzone, 2, 76−105.
Karwowska, M. (2008). Zmaganie się z problemami dnia codziennego przez rodziców wychowujących dziecko z niepełnosprawnością umysłową (w świetle badań własnych). Rocznik Naukowy Kujawsko-Pomorskiej Szkoły Wyższej w Bydgoszczy. Transdycyplinarne Studia o Kulturze (i) Edukacji, 3, 93−109.
Karwowska, M., Albrecht, M. (2008). Niepełnosprawność dziecka przyczyną rozpadu czy spójności rodziny? Rocznik Naukowy Kujawsko-Pomorskiej Szkoły Wyższej w Bydgoszczy. Transdycyplinarne Studia o Kulturze (i) Edukacji, 3, 13−26.
Klajmon-Lech, U. (2017). Doświadczanie niepełnosprawności jako Inności. Trudy adaptacji. Edukacja Międzykulturowa, 7, 266−276. https://doi.org/10.15804/em.2017.02.17
Konarska, J. (2017). Satysfakcja życiowa matek dzieci z niepełnosprawnością a ich zdolność do realizacji zadań rehabilitacyjnych wobec dziecka. W: J. Głodkowska, I. Konieczna, R. Piotrowicz, G. Walczak (red.), Interdyscyplinarne konteksty wczesnej interwencji , wczesnego wspomagania rozwoju dziecka (s. 245−264). Warszawa: Wydawnictwo APS.
Krajczy, S. (2013). Wsparcie informacyjne - oczekiwania rodziców wychowujących dziecko z niepełnosprawnością intelektualną. Interdyscyplinarne Konteksty Pedagogiki Specjalnej, 2, 133−149. https://doi.org/10.14746/ikps.2013.2.07
Lew-Koralewicz, A. (2018). Zachowania trudne a satysfakcja z życia matek dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością. Kwartalnik Niepełnosprawność - Zagadnienia, Problemy, Rozwiązania, 27(2), 54−65.
Marmola, M. (2017). Style radzenia sobie ze stresem przez matki dzieci z niepełnosprawnością. Kultura - Przemiany - Edukacja, t. 5, 267-281. https://doi.org/10.15584/kpe.2017.5.16
Masłowska, M., Michalczyk, A. (2019). Społeczna percepcja niepełnosprawności w opinii matek dzieci niepełnosprawnych. Przegląd Pedagogiczny, 1, 168−184.
Mikołajczyk-Lerman, G. (2011). Kobiety i ich niepełnosprawne dzieci. Acta Universitatis Lodziensis, Folia Socjologica, 39, 73−90.
Modula, M.J. (2022). The support needs of families raising children with intellectual disability. African Journal Disability, 11, 952. https://doi.org/10.4102/ajod.v11i0.952
Myśliwczyk, I. (2017). (Nie)szczęśliwi rodzice - refleksje rodziców dorosłych dzieci z niepełnosprawnością intelektualną w rekonstrukcjach biograficznych. Niepełnosprawność. Dyskursy pedagogiki specjalnej, 25, 55−71. https://doi.org/10.4467/25439561.NP.17.003.8079
Ollson, M., Hwang, P. (2001). Depression in mothers and fathers of children with intellectual disability. Journal of Intellectual Disability Research, vol. 45, part 6, 467−548. https://doi.org/10.1046/j.1365-2788.2001.00372.x
Orlikowska, M., Bołtuć, I. (2018). Rodzicielstwo w rodzinie z dzieckiem z niepełnosprawnością intelektualną. Acta Scientifica Academiae Ostroviensis. Sectio A, Nauki Humanistyczne, Społeczne i Techniczne, 12(2), 327−340. https://doi.org/10.33674/acta_2120182
Pągowska, M. (2010). Psychospołeczna sytuacja rodziny dziecka z autyzmem - etapy adaptacji do niepełnosprawności dziecka. Szkoła Specjalna, 4, 258−267.
Pająk, K. (2022). Strategie radzenia sobie ze stresem przez matki dzieci z niepełnosprawnością - analiza porównawcza. Konteksty Pedagogiczne, 1, 47−65.
Parchomiuk, M. (2010). Stygmatyzacja przeniesiona - analiza zjawiska w odniesieniu do rodzin osób niepełnosprawnych i chorych. Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, vol. 23, 55−69.
Parchomiuk, M. (2018). Życie z dzieckiem niepełnosprawnym. Wielowymiarowość przystosowywania się rodziców. Wychowanie w Rodzinie, t. 17, 1, 305−322. https://doi.org/10.61905/wwr/170571
Parchomiuk, M., Szabała, B. (2011). Wsparcie społeczne matek dzieci niepełnosprawnych a ich postawy rodzicielskie. W: A. Garbarz, B. Szluz, M. Urbańska, W. Walc (red.), Rodzina w środowisku lokalnym. Pomoc-wsparcie-opieka (s. 73−90). Rzeszów: Wydawnictwo Koraw.
Perechowska, M. (2008). Problemy rodzin dzieci niepełnosprawnych intelektualnie. Paedagogia Christiana, 1, 145−154. https://doi.org/10.12775/PCh.2008.009
Pisula, E. (1998). Psychologiczne problemy rodziców dzieci z zaburzeniami rozwoju. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.
Rusinek, K. (2015). Zespół wypalania sił u matek wychowujących dziecko z niepełnosprawnością intelektualną. Szkoła Specjalna, 1, 16−27. https://doi.org/10.5604/0137818x.1140350
Sadowska, L., Szpich, E., Wójtowicz, D., Mazur, A. (2006). Odpowiedzialność rodzicielska w procesie rozwoju dziecka niepełnosprawnego. Przegląd Medyczny Uniwersytetu Rzeszowskiego, 1, 11−21.
Sekułowicz, M. (1998). Problematyka funkcjonowania rodzin dzieci niepełnosprawnych. Teraźniejszość−Człowiek−Edukacja, 1, 61−82.
Sekułowicz, M., Kwiatkowski, P. (2013). Wypalanie się sił u rodziców dzieci z niepełnosprawnością - konstrukcja nowego narzędzia badawczego. Studia Edukacyjne, 25, 29−50.
Stelter, Ż. (2004). Style radzenia sobie ze stresem a ocena własnej sytuacji przez matki dzieci z niedorozwojem umysłowym. Studia Edukacyjne, 6, 229−242.
Stelter, Ż. (2014). Sposób realizacji roli rodzicielskiej wobec dziecka niepełnosprawnego intelektualnie. Polskie Forum Psychologiczne, t. 19, 1, 87−109.
Stelter, Ż., Harwas-Napierała, B. (2010). Stosunki emocjonalne w rodzinie z dzieckiem niepełnosprawnym intelektualnie. Czasopismo Psychologiczne, t. 16, 2, 199−207.
Szymanowska, J. (2011). Funkcjonowanie rodziny z dzieckiem chorym i niepełnosprawnym w środowisku lokalnym - potrzeby i możliwości. W: A. Garbarz, B. Szluz, M. Urbańska, W. Walc (red.), Rodzina w środowisku lokalnym. Pomoc-wsparcie-opieka (s. 57−72). Rzeszów: Wydawnictwo Koraw.
Twardowski, A. (2009). Psychologiczne problemy ojców dzieci z niepełnosprawnościami. Szkoła Specjalna, 1, 4−17.
Walęcka-Matyja, K., Kurpiel, D. (2015). Satysfakcja z życia a poczucie skuteczności i styl wychowania w percepcji matek młodzieży z niepełnosprawnością. Psychologia Rozwojowa, t. 20, 1, 75−89.
Żyta, A., Ćwirynkało, K. (2015). Wspieranie rodzin dzieci z niepełnosprawnością - perspektywa zmiany. Wychowanie w rodzinie, t. 11, 1, 379−380. https://doi.org/10.61905/wwr/171074
Inne artykuły z tego numeru
- Open accessobesityweight lossposition of women in Armenia and Polandphysical disabilityrehabilitation of students with Asperger's syndromematernityeducational and therapeutic furniturelexical transferschildren in state politics
Spis treści / Content
- Open accessobesitypsycho-pedagogical aspectsbody mass reductioninterdisciplinary interventionBMIdepression and anxietyHADS
The impact of interdisciplinary weight loss intervention on reduction in BMI and depression and anxiety levels [HADS] in patients with obesity. A study with repeated measurements design
- Open accessdigital skillswomen’s empowermentSTEMICTNGOArmeniaPoland
Exploring the best practices of NGOs in IT-related empowering solutions for women and girls: The case of Armenia and Poland
Podobne publikacje
- Open accessobesityweight lossposition of women in Armenia and Polandphysical disabilityrehabilitation of students with Asperger's syndromematernityeducational and therapeutic furniturelexical transferschildren in state politics
Spis treści / Content
- Open accessobesitypsycho-pedagogical aspectsbody mass reductioninterdisciplinary interventionBMIdepression and anxietyHADS
The impact of interdisciplinary weight loss intervention on reduction in BMI and depression and anxiety levels [HADS] in patients with obesity. A study with repeated measurements design
- Open accessdigital skillswomen’s empowermentSTEMICTNGOArmeniaPoland
Exploring the best practices of NGOs in IT-related empowering solutions for women and girls: The case of Armenia and Poland