Oryginalny artykuł naukowy
Kwartalnik Pedagogiczny

O oddziaływaniu sztuki i twórczym potencjale niezadowolenia

2025, 70, Numer 4

Justyna Żak-Szwarc

orcid.org/0000-0001-8288-6164

DOI

10.31338/2657-6007.kp.2025-4.4

Data publikacji

20.12.2025

Model publikowania

-

Rodzaj licencji

-

Dziedzina

Dziedzina nauk społecznych

Dyscyplina

pedagogika

Klasyfikacja

-

Język publikacji

Polski

Pliki do pobrania

PDF 237 KB

Artykuł

Liczba wyświetleń:28

Liczba pobrań:14

Cytowania Crossref:0

Wynik Altmetric:0

Zobacz mapę pobrań

Abstrakt

The aim of this article is to attempt to reflect on the impact of art on the processes of creative transformations of life, mainly from a hermeneutic-phenomenological perspective. The issue seems important, if only because of the discrepancy between theory and practice in the perception of art and creativity. While art is theoretically attributed with important functions, such as the ability to transform human life or shape the vision of the world, in practice artistic activities are often trivialized and their connections with broadly understood creative thought processes and life transformations are not noticed. As if there were no connections between art and broadly understood creativity or there were no connections between them and other matters important to man. This problem seems to be close to those who connect art and artistic creativity with educational activity. Here we can mention art educators, aesthetic educators, art educators or art therapists. Their work, according to Rudolf Arnheim (2013), is often marginalized, and artistic activities are treated as entertainment and pleasure, not requiring intellectual engagement. Meanwhile, acquiring creative experiences is a complex and to some extent unpleasant process, requiring the abandonment of self-satisfaction and opening up to new things, which involves the need to expand knowledge and disappointment. In this approach, it seems particularly important to analyze the meaning of 'experience' and the issue of turning towards basic questions and a sense of dissatisfaction. The above aspects can constitute the basis for creative 'transformations of the spirit' that resonate with the world of art.

Słowa kluczowe:

T_JOURNAL_ARTICLE_BLOCK_BIBLIOGRAPHY_DEFAULT_TITLE

Adorno, T.W. (1990). Sztuka i sztuki. Wybór esejów, tłum. K. Krzemień-Ojak. Warszawa: PIW.

Arnheim, R. (2013). Myślenie wzrokowe, tłum. M. Chojnacki. Gdańsk: słowo/obraz terytoria.

Barba, E. (2003). Teatr. Samotność, rzemiosło, bunt, tłum. G. Godlewski, I. Kurz, M. Litwinowicz-Droździel. Warszawa: Instytut Kultury Polskiej Uniwersytet Warszawski.

Benjamin, W. (2011). Doświadczenie, W: W. Benjamin, Twórca jako wytwórca. Eseje i rozprawy, tłum. R. Reszke. Warszawa: Wydawnictwo KR.

Dutton, D. (2019). Instynkt sztuki. Piękno, zachwyt i ewolucja człowieka, tłum. J. Luty. Kraków: Coper-nicus Center Press.

Folkierska, A. (2015). Czy filozofia dla dzieci jest filozofią? Kwartalnik Pedagogiczny, 2(236), 146- 162.

Gadamer, H-G. (2013). Prawda i metoda. Zarys hermeneutyki filozoficznej, tłum. B. Baran. Warszawa: PWN.

Gadamer, H-G. (2022). Rozum, słowo, dzieje. Szkice wybrane, tłum. M. Łukasiewicz, K. Michalski. Warszawa: PIW.

Galas, L. (2018). Wielbłąd, lew, dziecko. Analiza i rekonstrukcja trzech przemian mędrca Zaratustry. Humanistyka i Przyrodoznawstwo 24, 375-390.

Gładyszewska-Cylulko J. (2011). Arteterapia w pracy pedagoga. Kraków: Impuls.

Heidegger, M. (2013). Bycie i czas, tłum. B. Baran. Warszawa: PWN.

Ingarden, R. (1987). O naturze ludzkiej. W: R. Ingarden, Książeczka o człowieku. Kraków: Wydawnictwo Literackie.

Konieczna, E. J. (2022). Arteterapia w teorii i praktyce. Kraków: Impuls.

Marxen, E. (2021). Deinstitutionalizing Art. Of the Nomadic Museum. Practicing and Theorizing Critical Art Therapy with Adolescents. New York: Routledge Taylor & Francis.

Merleau-Ponty, M. (2013). Prymat percepcji i jego konsekwencje filozoficzne. Fenomenologia 11, 189-206.

Murdoch, I. (2023). Przeciw oschłości, tłum. M. Filipczuk. Warszawa: PIW.

Murdoch, I. (1970). Prymat dobra, tłum. A. Pawelec. Kraków: Znak.

Nietzsche, F. (2004). Tako rzecze Zaratustra. Książka dla wszystkich i dla nikogo, tłum. W. Berent. Kęty: Wydawnictwo ANTYK.

Ricoeur, P. (2005). Refleksja dokonana. Autobiografia intelektualna, tłum. P. Bobowska-Nastarzewska. Kęty: Wydawnictwo ANTYK.

Rilke, R. M. (2010). Druga strona natury. Eseje, listy i pisma o sztuce, tłum. T. Ososiński. Warszawa: Wydawnictwo Sic!

Sauerland, K. (1980). Fryderyk Nietzsche: „Tako rzecze Zaratustra” – odczytanie literacko-filozoficzne. Teksty: Teoria Literatury, Krytyka, Interpretacja 3 (51), 48-70.

Sloterdijk, P. (2012). Pogarda mas, tłum. B. Baran. Warszawa: Aletheia.

Szuman, S. (2008). Wybór pism estetycznych. Kraków: Universitas.

Św. Augustyn (2018). Wyznania, tłum. Z. Kubiak. Kraków: Znak.

Walther, I.F. (2005). Pablo Picasso 1881-1973. Geniusz stulecia, tłum. E. Wojciechowska. Warszawa: Taschen.

Wojnar, I. (1966). Perspektywy wychowawcze sztuki. Warszawa: Nasza Księgarnia.

Wojnar, I. (1984). Sztuka jako „podręcznik życia”. Warszawa: Nasza Księgarnia.

Podobne publikacje