Oryginalny artykuł naukowy
Kwartalnik Pedagogiczny

Scenariusze zmian w myśleniu o przyszłości świata – możliwe konsekwencje ostatnich wydarzeń społeczno-geopolitycznych

2025, 70, Numer 1


Data publikacji

19.05.2025

Model publikowania

-

Rodzaj licencji

-

Dziedzina

Dziedzina nauk społecznych

Dyscyplina

pedagogika

Klasyfikacja

-

Język publikacji

Polski

Pliki do pobrania

PDF 195 KB

Artykuł

Liczba wyświetleń:79

Liczba pobrań:0

Cytowania Crossref:0

Wynik Altmetric:0

Zobacz mapę pobrań

Abstrakt

The Covid-19 pandemic and the war in Ukraine have caused many positive and negative, as well as temporary and permanent impacts on the lives of individuals and entire societies. Some of them are briefly characterised in the text. The main aim of the article is to describe the possible transformations in prospective thinking about the future. The author proposes various directions of changes in future thinking among youth generations, which are the effects of growing up in a specific period of the recent history, in the time of lockdown and in the face of war. The five scenarios were distinguished, which are sequentially named as: resignation, reduction, no change, deeper reflection and explosion of engagement. Each scenario is analysed along with citations of empirical studies and experts’ opinions estimating the likelihood of its implementation.

Słowa kluczowe:

T_JOURNAL_ARTICLE_BLOCK_BIBLIOGRAPHY_DEFAULT_TITLE

Babińska, M., Bilewicz, M., Górska, P., Toruńczyk-Ruiz, S., Wypych, M. (2022). Polacy wobec Ukraińców: Wyniki badań sondażowych zrealizowanych po inwazji rosyjskiej na Ukrainę w 2022 roku. Nauka, 4, 37-58. https://doi.org/10.24425/nauka.2022.142919

Bednarczuk, A. (2022) Requiem dla przyszłości, która nie nadejdzie. W: A. Bednarczuk, K. Walczak (red.), Kultura, media i społeczeństwo w czasie pandemii COVID-19 (s. 183-200). Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.

Bilewicz, M. (2024). Traumaland. Polacy w cieniu przeszłości. Kraków: Mando.

Buheji, M. (2020). Foreword future foresight of post COVID-19 Generations. International Journal of Inspiration Resilience & Youth Economy, 4(1), 1-3. https://doi.org/10.18576/ijye/080101

Cevik, N. K. (2022). The millennial generational style: new global political and economic orientations. Journal of Economy Culture and Society, 65, 29-46.

Czechowska-Bieluga, M., Lewicka-Zelent, A., Zielińska, P. (2023). Psychospołeczne skutki pandemii COVID-19 wśród Polaków w okresie wczesnej, średniej i późnej dorosłości. Probacja, 2, 31-50. https://doi.org/10.5604/01.3001.0053.6701

Erbel, J. (2022). Wychylone w przyszłość. Jak zmienić świat na lepsze. Kraków: Wysoki Zamek.

Grzelak, S., Żyro, D. (2023). Jak wspierać młodzież w niestabilnym świecie? Wyzwania i rekomendacje dla wychowania, profilaktyki i ochrony zdrowia psychicznego po trudnych latach 2020-2022. Warszawa: Instytut Profilaktyki Zintegrowanej.

Hicks, D. (2003). Lessons for the future. The missing dimension in education. London; New York: Routlegde Falmer. https://doi.org/10.4324/9780203219331

Hobijn, B. (2022). "Great resignations" are common during fast recoveries. FRBSF Economic Letter, 8, 1-6.

Kalinowska, K., Kuczyński, P., Bukraba-Rylska, I., Krakowska K., Sałkowska, M. (2023). Społeczeństwo łatwopalne. Praktyki pomagania uchodźcom wojennym z Ukrainy w roku 2022 w Polsce. War¬szawa: Collegium Civitas.

Kahn, H., Wiener, A. J. (1967). Year 2000; a framework for speculation on the next thirty-three years. London: Macmillan.

Karkowska, M., Bojar, H. (2023). Doświadczenie pandemii COVID-19 z perspektywy koncepcji biegu życia. Przegląd Socjologii Jakościowej, 19(4), 140-168. https://doi.org/10.18778/1733-8069.19.4.07

Kononiuk, A. (2012). Metoda scenariuszowa w antycypowaniu przyszłości. Organizacja i Kierowanie, 151, 33-48.

Kwieciński, Z. (2008). Edukacja - moralność - sfera publiczna. W: K. Rubacha (red.), Konceptualizacje przedmiotu badań pedagogiki (s. 91-100). Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.

Lindgren, M., Banhold, H. (2009). Scenario planning. The link between future and strategy. London: Palgrave Macmillan.

Madalińska-Michalak, J. (2023). Przyszłość - nadzieje i zobowiązania. W: A. Cybal-Michalska, P. Kostyło (red.), Przesilenie. Budujmy lepszy świat w sobie i pomiędzy nami (s. 105-115). Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.

Marien, M. (2002). Futures studies in the 21st Century: a reality-based view. Futures, 34, 261-281 https://doi.org/10.1016/S0016-3287(01)00043-X

Markowska-Marczak, B. (2023). Ramy wojny: inwazja rosyjska na Ukrainie jako wydarzenie historyczne: Analiza ramowa polskiego dyskursu prasowego. Kultura i Społeczeństwo, 67(3), 225-252. https://doi.org/10.35757/KiS.2023.67.3.10

Mckeown, B., Poerio, G. L., Strawson, W. H., Martinon, L. M., Riby, L. M., Jefferies, E., McCall, C., Smallwood, J. (2021). The impact of social isolation and changes in work patterns on ongoing thought during the first COVID-19 lockdown in the United Kingdom. Proceedings of the National Academy of Sciences, 118(40). https://doi.org/10.1073/pnas.2102565118

Mesjasz, Cz. (2008). Przewidywanie we współczesnym zarządzaniu strategicznym. Organizacja i Kierowanie, 3(133), 7-21.

Ng, E., Stanton, P. (2023), Editorial: The great resignation: managing people in a post COVID-19 pandemic world. Personnel Review, 52(2), 401-407. https://doi.org/10.1108/PR-03-2023-914

Ogilvy, J. (2006). Education in the information age: scenarios, equity and equality. W: OECD (red.), Think Scenarios, Rethink Education (s. 21-37). Paris: OECD.

Paige, K., Lloyd, D. (2016). Use of Future Scenarios as a Pedagogical Approach for Science Teacher Education. Research in Science Education, 46(2), 263-285. https://doi.org/10.1007/s11165-015-9505-7

Przybylski, B., Dobrzyniak, M. (2022). Świat za 10 lat. Preferencje młodzieży akademickiej. Społeczeństwo - Edukacja - Język, 15(1), 135-151.

Ptaszek, G., Stunża, G. D., Pyżalski, J., Dębski, M., Bigaj, M. (2020). Edukacja zdalna: co stało się z uczniami, ich rodzicami i nauczycielami? Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Rudolph, C.W., Zacher, H. (2020). "The COVID-19 Generation": A Cautionary Note. Work, Aging and Retirement, 6(3), 139-145. https://doi.org/10.1093/workar/waaa009

Sadura, P., Sierakowski, S. (2022). Polacy za Ukrainą, ale przeciw Ukraińcom. Raport z badań socjologicznych. Warszawa: Krytyka Polityczna, Fundacja Pole Dialogu, Friedrich Ebert Stiftung.

Subocz, E. (2023). Wpływ pandemii COVID-19 na wybrane aspekty funkcjonowania dzieci i młodzieży (w perspektywie polskich i międzynarodowych badań empirycznych). Colloquium 15(2), 139-157.

Suchecka, J. (2023). Pokolenie zmiany. Młodzi o sobie i świecie, który nadejdzie. Warszawa: Grupa Wydawnicza Foksal.

Szynkiewicz, M. (2017). Przewidywanie w nauce i przewidywanie dotyczące nauki. Studia Oeconomica Posnaniensia, 5(11), 35-50. https://doi.org/10.18559/SOEP.2017.11.3

Twenge, J. M. (2024). Pokolenia, tłum. A. Nowak-Młynikowska. Sopot: Wydawnictwo Smak Słowa.

Węcowski, M. (2023). Tu jest Grecja! Antyk na nasze czasy. Warszawa: Wydawnictwo Iskry.

Podobne publikacje