Oryginalny artykuł naukowy
Kwartalnik Pedagogiczny

Od sceny do klasy szkolnej – o (nie)wykorzystaniu sztuki teatralnej jako narzędzia w edukacji teatralnej wśród uczniów edukacji wczesnoszkolnej

2025, 70, Numer 2


Data publikacji

14.09.2025

Model publikowania

-

Rodzaj licencji

-

Dziedzina

Dziedzina nauk społecznych

Dyscyplina

pedagogika

Klasyfikacja

-

Język publikacji

Polski

Pliki do pobrania

PDF 230 KB

Artykuł

Liczba wyświetleń:86

Liczba pobrań:0

Cytowania Crossref:0

Wynik Altmetric:0

Zobacz mapę pobrań

Abstrakt

The article attempts to verify the school situation within the scope of educating children through theatre/ theatre play and promoting learners’ theatre-oriented activity, divided into teachers’ activities performed before and after watching the performance. Using a survey questionnaire among 92 early school education teachers from 10 primary schools in Upper Silesia and Zagłębie, allowed for collecting data and answering the main research questions: Do early school education teachers use a play as a tool in theatre education? What factors determine teachers’ choices regarding opportunities to experience art in the theatre? What does the process of organising trips to the theatre look like (including choosing the theatre, repertoire, preparing learners before the performance and conducting a lesson after watching the play)? The research results confirmed teachers’ incidental approach to developing theatre education through theatre and more out of duty rather than pleasure. This is evidenced by, among others, topics of selected performances and (post-)theatre lessons which are not conducted optimally due to the lack of appropriate exercises and teaching aids. The proposed original exercises, combined with the plot of the play discussed during the lesson, have a chance to become an interesting way to organise a lesson after returning from the theatre, and in the longer term, to encourage teachers to create their own teaching aids.

Słowa kluczowe:

T_JOURNAL_ARTICLE_BLOCK_BIBLIOGRAPHY_DEFAULT_TITLE

Buchcic, E. (2014). Czynniki wpływające na jakość pracy nauczyciela. Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis, 162, 119–132.

Ferenz, K. (2003). Konteksty edukacji kulturalnej: społeczne interesy i indywidualne wybory. Zielona Góra: Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego.

Giza, A. (red.). (2010). Edukacja małych dzieci. Standardy, bariery, szanse. Raport. Warszawa: Fundacja

Rozwoju dzieci im. Jana Amosa Komeńskiego. Polsko-Amerykańska Fundacja Wolności. Guzy-Steinke, H. M., Wilk, T. (2008). Uczeń i teatr: realia a poszukiwania możliwości realizacji edukacji teatralnej w szkole. Toruń: Wydawnictwo Akapit.

Hausbrandt, A. (1990). Elementy wiedzy o teatrze. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.

Janik, A. (2017). Edukacja teatralna. O jej potrzebie i formalnych możliwościach edukacji wczesnoszkolnej. W: J. Malinowska, E. Jezierska-Wiejak (red.), Dziecko w sytuacjach uczenia się. Codzienność w poznawaniu świata i siebie (s. 53–69). Wrocław: Instytut Pedagogiki Uniwersytetu Wrocławskiego.

Kalinowska, K. (red.). (2013). Teatralny Plac Zabaw. Edukacja teatralna w szkołach podstawowych. Raport z badań. Warszawa: Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego.

Kalinowska, K. (2018). Kulturowy entourage pedagogiki teatru. W: J. Czarnota-Misztal, M. Szpak (red.), Pedagogika teatru. Kierunki, refleksje, perspektywy (s. 8–14). Warszawa: Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego.

Karpińska, A. (2024). Wielowymiarowość niepowodzeń edukacyjnych – perspektywa dydaktyczna. Kultura i Edukacja, 2, 49–62.

Kawalec, P. (2014). Metody mieszane w kontekście procesu badawczego w naukoznawstwie. Zagadnienia Naukoznawstwa, 1, 3–22.

Krasoń, K. (2013). Kilka cierpkich uwag o teatrze w edukacji wczesnoszkolnej, ale i poszukiwanie rozwiązań rzeczywistej aktywności nacechowanej twórczo. Problemy Wczesnej Edukacji, 1, 17–26.

Krasuska-Betiuk, M. (2014). Zadania edukacji teatralnej na etapie wczesnoszkolnym i przykłady ich realizacji. Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis, 161, 152–164.

Królica, M.(2016). Teatr we wczesnej edukacji dziecka. Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce, 10(4), 31–44.

Milerski, B. (2019). Pedagogika kultury. W: Z. Kwieciński, B. Śliwierski (red.), Pedagogika: podręcznik akademicki (s. 347–362). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Nosek-Kozłowska, K. (2024). Nauczyciel przedszkola i wczesnej edukacji jako kluczowa postać w edukacji dzieci najmłodszych w narracjach studentów pedagogiki. Przegląd Pedagogiczny, 2, 92–106.

Pieniążek, M. (2006). Nowoczesne zadania szkolnego teatru. Nowa Polszczyzna, 2, 38–45.

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dn. 27 sierpnia 2012 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół. Dz. U. z 2012 r., poz. 977.

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dn. 30 maja 2014 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół. Dz. U. z 2014 r., poz. 803.

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dn. 17 czerwca 2016 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół. Dz. U. z 2016 r., poz. 895.

Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 13 sierpnia 2021 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej. Dz.U. z 2021r., poz. 1533.

Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 28 czerwca 2024 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej. Dz.U. z 2024r., poz. 996

Samulczyk-Pawluk T. (2005). Edukacja teatralna w szkole podstawowej. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.

Sanecka, A. (2023). Rosnę w teatrze – edukacja i wychowanie przez teatr jako alternatywa edukacyjna. Rocznik Pedagogiczny, 45, 161–172.

Wojnar, I. (2006). Humanistyczne i antropologiczne rozumienie kultury – kontrowersje i wzbogacenia. Pedagogika kultury, 1, 35–45.

Żardecki, W. (2023). Od wychowania teatralnego do pedagogiki teatru (w kontekście teorii wychowania estetycznego Ireny Wojnar). Kwartalnik Pedagogiczny, 68(1), 65–78.

Podobne publikacje